Zamonaviy dunyoda «boyo‘g‘li»lar — ya’ni, kech uxlab, kech uyg‘onuvchilar ko‘pincha nosog‘lom turmush tarzi bilan bog‘liq stereotiplarga duch kelishadi. Yaqinda o‘tkazilgan ilmiy kuzatuvlar esa bu boradagi qarashlarni tubdan o‘zgartirib yubordi. Xo‘sh, kech uxlash yuragimiz uchun haqiqatan ham xavflimi yoki gap faqat turmush tarzidami?

Tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, «boyo‘g‘li»lar guruhiga mansub insonlar orasida yurak bilan bog‘liq muammolar nisbatan ko‘proq uchraydi. Biroq, bu yerda asosiy savol tug‘iladi: muammo biologik soatning kech surilishidami yoki bu soatni boshqaruvchi odatlarda?

Yangi tahlillar shuni isbotladiki, «boyo‘g‘li»lar orasida yurak salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadigan odatlar — noto‘g‘ri ovqatlanish, uyqusizlik, kamharakatlilik va zararli odatlarga moyillik yuqoriroq bo‘ladi. Biroq eng muhim kashfiyot shundaki, agar ushbu omillar — ya’ni turmush tarzining sifati hisobga olinsa, tungi «boyo‘g‘li» bo‘lishning o‘zi yurak-qon tomir xavfiga deyarli bevosita ta’sir qilmasligi ayon bo‘ldi. Oddiy qilib aytganda, kech uxlashning o‘zi emas, balki uyqudan keyingi yoki undan oldingi zararli odatlar inson salomatligini zaiflashtiradi.

Inson organizmi o‘z sirkad ritmlariga ega. Muammo shundaki, jamiyatning ijtimoiy ritmi (ish soatlari, darslar va xizmatlar) ko‘proq odatiy turmush tarzi bilan yashaydigan insonlarning biologik soatiga moslashtirilgan. Bu esa «boyo‘g‘li»larni majburiy tarzda nomuntazam uyqu rejimiga o‘tishga majbur qiladi.

Mutaxassislarning fikricha, yurak salomatligini asrash uchun quyidagilarga e’tibor qaratish muhim:

1. Sifatli uyqu: Uyquning davomiyligi va uning muntazamligi uyquga yotish soatidan muhimroq;

2. Ovqatlanish tartibi: Kechki ovqat uchun yengil va foydali mahsulotlarni tanlash;

3. Jismoniy faollik: Kunning qaysi qismida bo‘lishidan qat’i nazar, muntazam mashqlar;

Kech uxlash — bu kasallik emas, balki xronotipdir. Yurak-qon tomir tizimi salomatligi tungi soatlarga emas, balki kunduzgi va tungi faoliyatingiz davomidagi tanlovlaringizga bog‘liq. O‘zingizning tabiiy ritmingizni tinglang, ammo salomatlik uchun kerakli bo‘lgan asosiy qoidalarni unutmang.