Сайёрамизнинг энг бой одами, миллиардер Илон Маск инсоният тарихида янги саҳифа очди, у расман дунёдаги биринчи триллионер мақомини қўлга киритди. Ушбу улкан молиявий сакраш Маскнинг энг шуҳратпараст лойиҳаларидан бири бўлмиш SpaceX компаниясининг қимматли қоғозлар бозоридаги муваффақиятли юриши ортидан юз берди.

Wall Street таҳлилчилари ва халқаро молиявий манбаларнинг хабар беришича, SpaceX ўз акцияларини бирламчи жойлаштиришни (IPO) якунлаганидан сўнг, аэрокосмик гигантнинг умумий бозор қиймати астрономик 1,7 триллион долларга етган. Бу эса компаниянинг асосий акциядори бўлган Илон Маскнинг шахсий бойлигини 1,1 триллион долларга олиб чиқди.

Экспертларнинг таъкидлашича, Маск капиталлашувининг кескин ўсиши унинг электромобиллар саноатидаги бренди (Tesla) эмас, балки айнан коинотни забт этишга қаратилган стартапи билан боғлиқ. Айни пайтда триллионер бойлигининг асосий қисмини, қарийб 866 миллиард долларини SpaceX компаниясидаги улуши ташкил этмоқда.

Коинот саноатидаги монопол мавқе, сунъий йўлдош орқали глобал интернет етказиб берувчи Starlink тармоғининг кенгайиши ва АҚШ авиация-коинот агентлиги — NASA билан тузилган кўп миллиардлик шартномалар SpaceX’ни инвесторлар учун энг жозибадор активга айлантирди.

Молиявий таҳлилчилар фикрича, агар сўнгги ўн йилликда Маск технология дунёсини Tesla орқали ҳайратда қолдирган бўлса, кейинги ўн йиллик тўлиқ SpaceX назоратига ўтмоқда. Компаниянинг коинот туризми ва қайта ишлатиладиган ракеталар соҳасидаги инқилоби Маскни оддий миллиардерлар қаторидан мутлақо бошқа лигага триллионерлар сафига олиб чиқди.

Гарчи SpaceX энг йирик даромад манбаига айланган бўлса-да, Маскнинг қолган активлари ҳам жаҳон иқтисодиётига сезиларли таъсир кўрсатишда давом этмоқда:

• Тesla: Дунёдаги энг қиммат автомобиль бренди бўлиб, электромобиллар бозорида етакчиликни сақлаб қолмоқда.
• X (собиқ Twitter): Глобал ахборот майдонини шакллантирувчи ва сиёсий-ижтимоий жараёнларга таъсир қилувчи асосий медиа платформа.
• Neuralink: Инсон мияси ва компьютер ўртасидаги нейрон алоқаларни ўрганувчи, тиббиётда инқилоб қилишга яқин турган юқори технологик лойиҳа.

Илон Маскнинг 1,1 триллион долларлик довонни забт этиши нафақат шахсий ютуқ, балки глобал иқтисодиётдаги янги давр — Янги коинот иқтисодиёти (New Space Economy) ғалабасидан далолат беради.

Иқтисодиёт бўйича Нобел мукофоти лауреатлари ва халқаро экспертлар ушбу воқеадан сўнг дунё бозорларида технологик гигантларнинг ўрни янада кучайиши ва давлатлардан кўра хусусий корпорацияларнинг глобал сиёсатдаги таъсири ортиб боришини башорат қилишмоқда.

Инсоният тарихидаги илк триллионер эндиликда нафақат Ер юзидаги иқтисодий жараёнларни, балки Марсни мустамлака қилиш бўйича ўзининг азалий стратегик режасини ҳам тезлаштириш учун чексиз молиявий имкониятга эга бўлди.