Сўнгги йилларда тез-тез кузатилаётган аномал иссиқ ва жазирама кунларда қуёшнинг ультрабинафша нурлари ўзининг энг юқори фаоллик даражасига етмоқда. Бундай иссиқда фақат офтобдан сақловчи кремлар ёки соябонлар билан чекланиб бўлмайди. Чунки қуёш нурлари терининг чуқур қатламларига кириб бориб, у ерда эркин радикалларни ҳосил қилади.

Эркин радикаллар жуфтлашмаган электронга эга бўлган беқарор молекулалардир. Улар ҳужайра деворларини худди темирни занг емирганидек емиради. Оқибатда тери эрта қарийди, эластиклигини йўқотади, ажинлар тушади ва қуёшдан куйиш ҳолатлари юз беради. Бу жараёнга қарши туриш ва танани ичидан ҳимоя қилиш учун бизга кучли антиоксидантлар зарур.

Помидор таркибидаги қизил пигмент, яъни ликопин ана шундай тенгсиз ички ҳимоя воситаси ҳисобланади. Ликопин ўзининг кучли антиоксидантлик хусусияти билан эркин радикалларнинг салбий таъсирини нейтраллайди.

Олимлар томонидан ўтказилган йирик клиник тадқиқотда ажойиб натижалар қайд этилган. Ўн икки ҳафта давомида ҳар куни эллик беш грамм помидор пастасини зайтун мойи билан истеъмол қилган аёлларда қуёш таъсирида терининг қизариши ва куйиши сезиларли даражада камайган. Энг муҳими, терининг коллаген толаларини парчалаб, барвақт қаришга сабаб бўлувчи ММП-1 ферментининг фаоллиги пасайгани аниқланган.

Ликопиннинг фойдаси фақат тери саломатлиги билан чекланиб қолмайди. Эркаклар саломатлигига бағишланган йигирма олтита тадқиқотни бирлаштирган йирик мета-таҳлиллар натижаси шуни кўрсатдики, кунига йигирма бир миллиграммгача ликопин истеъмол қилганларда простата саратони ривожланиш хавфи анча паст бўлган. Ушбу модда простата тўқималарида тўпланиб, ҳужайралар ДНКсини оксидланишдан сақлайди.

Бу борада энг муҳим бир сир бор. Кўпчилик хом ва янги узилган помидорни фойдалироқ деб ҳисоблайди, аммо ликопин борасида бу қоида тескари ишлайди. Хом помидордаги ликопин ўсимликнинг қаттиқ ҳужайра деворлари ичида занжирбанд бўлади ва организмга жуда кам сўрилади. Пиширилган помидорда, яъни паста ва соусларда иссиқлик таъсирида ҳужайра деворлари парчаланади ва ликопин озод бўлади.

Бундан ташқари, ликопин ёғда эрувчи моддадир. Шу сабабли уни зайтун ёки кунжут мойи билан бирга истеъмол қилиш унинг қонга ва тўқималарга сўрилиш самарадорлигини бир неча баробар оширади.

Жазирама иссиқ кунларда организмингизни ва терингизни ичкаридан ҳимоя қилиш учун ҳафтада бир неча марта пиширилган помидор ёки помидор пастасини бир чой қошиқ зайтун ёки кунжут мойи билан бирга истеъмол қилинг. Шунда ликопин ўз кучини тўлиқ кўрсатади ва танангиз учун ҳақиқий қалқонга айланади.