AQSh Prezidenti Donald Tramp Grenlandiya aholisini moliyaviy rag‘batlantirish orqali orolni AQSh tarkibiga qo‘shish g‘oyasini muhokama qilmoqda.

NATO Bosh kotibi Mark Ryutte AQSh prezidenti Donald Trampga Grenlandiya atrofidagi mojaroni yumshatish uchun Daniya bilan yangi kelishuv tuzish taklifini bildirgan. Bu haqda CNN Yevropa diplomatik manbasiga tayanib xabar berdi.

Kecha, 19-yanvar kuni Shveysariyaning Davos shahrida 56-Butunjahon iqtisodiy forumi o‘z ishini boshladi. An’anaviy ravishda global iqtisodiy muammolar muhokama qilinadigan ushbu maydon bu yil geosiyosiy tortishuvlar markaziga aylandi.

Germaniya Bundesveri tarkibidagi 15 nafar harbiy xizmatchi Grenlandiyani rejalashtirilgan muddatdan oldin tark etdi. Ular orol poytaxti Nuukdan Icelandair aviakompaniyasi reysi bilan uchib ketgan. Bu haqda BILD nashri xabar berdi.

Tramp o‘zini «bojlar qiroli» deb atadi va AQShning Grenlandiya ustidan nazoratiga qarshi chiqqan davlatlarga bojlar joriy etish bilan tahdid qildi.

AQSh prezidenti Donald Tramp tomonidan mamlakatning Islandiyadagi elchisi lavozimiga nomzod qilib ko‘rsatilgan siyosatchi Billi Long qo‘pol hazil qildi.

Aholining ko‘pchiligi Trampga qarshi.

Mamlakat tashqi ishlar vaziri bayonot berdi.

Музокаралар дастлаб Давлат департаменти учун режалаштирилган эди, аммо Вэнс иштирок этиш истагини билдирганидан кейин жой Оқ Уйга ўзгартирилган.

Tegishli qonun qabul qilingan taqdirda, Donald Trampga orolni anneksiya qilish yoki sotib olish uchun zarur deb hisoblagan har qanday harakatlarni amalga oshirish imkonini beradi.

AQSh prezidenti Donald Tramp Grenlandiyani harbiy yo‘l bilan egallash ehtimoli bo‘yicha reja tayyorlashni mamlakat harbiy tuzilmalariga topshirgan. Bu haqda Mail on Sunday nashri diplomatik manbalarga tayanib xabar berdi.

Daniyani kim himoya qiladi?

Grenlandiya tashqi ishlar vaziri Vivian Motsfeldt AQSh bilan Daniya ishtirokisiz to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralar o‘tkazish tashabbusi bilan chiqqan.

Amerikalik qonun chiqaruvchilar va Tramp ma’muriyatining muhim shaxslarini Grenlandiyadan «aynitishmoqchi».

Yonas Gar Styore seshanba kuni Parijda Daniya bosh vaziri Mette Frederiksen bilan muloqot qildi.

Manbalarga ko‘ra, Davlat kotibi Marko Rubio Kongress a’zolari bilan yopiq uchrashuvda harbiy bosqinchilik masalasi ko‘rib chiqilmaganligini ta’kidlagan.

Mette Frederiksenning fikricha, AQShning Grenlandiyaga da’volari NATOning qulashiga olib kelishi mumkin.

Frederiksen Trampning orolning strategik zarurligi haqidagi da’volarini rad etdi.

AQSh bayrog‘i ranglarida bo‘yalgan Grenlandiya xaritasi AQSh prezidenti Donald Tramp maslahatchisining rafiqasi Keti Miller tomonidan ijtimoiy tarmoqda e’lon qilindi. U postga qisqacha «Tez orada» deb izoh qoldirgan.

Rasmussen Daniya AQShning Grenlandiyani topshirish talablariga bo‘ysunmasligini aytdi va Trampning pozitsiyasini tushuntirish uchun AQSh elchisini chaqirdi.

AQSh prezidenti Donald Tramp Luiziana shtati gubernatori Jeff Lendrini Grenlandiya bo‘yicha maxsus vakili etib tayinladi. Trampning aytishicha, Lendri «Grenlandiya milliy xavfsizlik uchun qanchalik muhim ekanini yaxshi tushunadi va mamlakat manfaatlarini qat’iyat bilan himoya qiladi».

Trampning har bir bayonotini kuzatib boradi.

Baza sovuq urush yillarida bir necha yil faoliyat yuritgan.

Kecha shunday edi. Bugun shunday. Kelajakda ham shunday bo‘ladi», — dedi bosh vazir.

AQSh prezidenti jurnalist Vins Kolianezega intervyu berdi.

AQSh orolni harbiy yo‘l bilan egallashga qaror qilgan taqdirda ko‘riladigan choralar muhokama qilindi.

Donald Tramp orolni qo‘lga kiritmoqchi bo‘lganidan so‘ng Grenlandiya mustaqilligi borasidagi mubohasalar yanada o‘tkirlashgan.

Orolda 34,1 mln barrel neft borligi taxmin qilingan.

Bu haqda Politico nashri o‘z taxminlarini ilgari surmoqda.

10 nafar respublikachi deputat ushbu hujjat mualliflari sanaladi.

So‘rovnomada 416 kishi ishtirok etdi.

Donald Tramp juda katta qiziqish bildirayotgan Grenlandiya qulay joylashuvi sababli AQSh uchun strategik ahamiyatga ega: Yevropadan Shimoliy Amerikaga eng qisqa yo‘l shu orol orqali o‘tadi.

Fransiya prezidenti Yevropani uyg‘onishga chaqirdi.

500 yil mobaynida mamlakat gerbida uch toj — Daniya, Shvetsiya va Norvegiya o‘rtasida XIV asrda tuzilgan Kalmar uniyasi ramzi aks etib kelgan.

Trampning bayonotidan so‘ng Daniya Grenlandiya uchun mudofaa xarajatlarini oshirdi

Odatda, viruslar bakteriyalarga qaraganda ancha kichikdir. Ularning o‘lchamlari 20 dan 200 nanometrgacha. Gigant viruslar 2,5 mikrometrgacha o‘sadi. 

Grenlandiyadagi Arktika tadqiqot bazasida muzliklar jadal erimoqda.

Ulkan muzliklar bilan qoplangan Grenlandiyada yomg‘ir yog‘a boshladi, ushbu hodisa iqlimning keskin o‘zgarishining falokatli belgisi sifatida baholanmoqda.

Yo‘qotilgan muz miqdori judayam ko‘p: taxminan yillik me’yorning yetti baravarigacha.

Jurnalistlarning fikricha, Grenlandiya aholisi, oxir-oqibat, AQSh bilan Daniyadan birini tanlashiga to‘g‘ri keladi.

Grenlandiyada 90 milliard barrel neft, 1,67 trillion kub metr gaz zaxiralari bor. Birgina Kvanefeld konida 228 ming tonna uran mavjudligi aniqlangan. Orol zamini qa’rida 38,5 million tonna nodir metallar saqlanmoqda.

«Biz Daniya bilan yaxshi ittifoqchimiz. AQSh dunyoning katta qismini, jumladan, Daniyani himoya qilib keladi. Orolga egalik g‘oyasi paydo bo‘ldi va men albatta, sotib olar edim. Bu xarid tarixda ko‘chmas mulkning eng yirik shartnomasi bo‘lar edi», deya izohlaydi o‘z fikrini prezident D.Tramp.

Mette Frederiksen Donald Tramp bilan «so‘z jangi»ga kirish xohishi yo‘qligini bildirdi.

Mette Frederiksen: «Grenlandiya sotilmaydi. Grenlandiya Daniyaniki emas. Grenlandiya Grenlandiyaniki. Men buning (AQSh prezidentining orolni sotb olish xohishini) jiddiy emasligiga juda-juda umid qilaman».

Universitet dotsenti Aleksandr Timofeyevning fikricha, Tramp bekorga Grenlandiyaga ko‘z tikayotgani yo‘q.

Rasmussen: «Bu birinchi aprel hazili bo‘lsa kerak — faqat mavsumga tushmabdi!»

Ayni vaqtda dunyodagi eng katta bu orol Daniyaga tegishli.

Nahangning uzunligi esa naq 5,5 metrga teng.

Grenlandiya muzliklari erishi dunyo okeani sathini 13,7 millimetrga oshirdi (1972-yilga solishtirganda), shu o‘sishning teng yarmi oxirgi sakkiz yilda qayd etildi.

Shimoliy Qutbdagi Grenlandiya oroliga ulkan aysberg parchasi yaqinlashayotgani uchun atrofdagi aholi xavfsiz joyga ko‘chirildi.