АҚШ президенти Доналд Трамп Эронга қарши босимни янги босқичга олиб чиқмоқда. Bild нашри таҳлилига кўра, Вашингтон энди ҳарбий ҳаракатлар билан бир қаторда Теҳроннинг иқтисодий ва молиявий имкониятларини чеклашга уринмоқда.

Урушнинг дастлабки босқичида амалга оширилган зарбаларга қарамай, Эрон ҳукумати сақланиб қолди. Теҳрон Ҳўрмуз бўғозидаги ҳаракатни чеклаб, жаҳон нефт бозорига босим ўтказди. Бу ёқилғи нархларининг ошишига олиб келди ва Трамп маъмуриятига АҚШнинг ўзида ҳам танқидларни кучайтирди.

Бироқ нашр баҳосига кўра, вазият сўнгги пайтларда ўзгармоқда ва Эрон тобора кўпроқ мудофаа ҳолатига ўтмоқда.

АҚШ Қуролли кучлари Эроннинг асосий босим воситаларидан бири — Ҳўрмуз бўғозини тўсиб қўйиш имкониятини қисман нейтраллаштиргани айтилмоқда.

Нашр маълумотига кўра, ҳар кеча 20 тагача нефт танкери АҚШ ҳарбийлари назорати остида бўғоз орқали муқобил жанубий йўналишдан ўтказилмоқда.

Америкалик хавфсизлик эксперти Жонатан Шроденнинг фикрича, ташиш ҳажми урушгача бўлган кўрсаткичлардан ҳали анча паст. Шунга қарамай, бу чора жаҳон иқтисодиёти учун уруш оқибатларини, жумладан, ёқилғи ва озиқ-овқат нархлари ўсишини бироз юмшатиши мумкин.

АҚШ бир вақтнинг ўзида Эрон портлари ва нефт экспортига ҳам босимни кучайтирмоқда. Нефт савдоси Теҳрон учун хорижий валюта тушумининг асосий манбаларидан бири ҳисобланади.

Bild хабарига кўра, Америка ҳарбий кемалари Эрон соҳилларига йўл олган айрим юк кемалари ва танкерларни тўхтатмоқда.

Шроденнинг таъкидлашича, Вашингтон бу орқали Эрон раҳбариятига мамлакат ичкарисидаги иқтисодий босимни ҳам кучайтиришни мақсад қилган бўлиши мумкин.

Нашр Халқаро валюта жамғармаси маълумотларига таяниб, Эронда озиқ-овқат нархлари бир йил аввалгига нисбатан икки баробардан кўпроқ ошганини ёзади. Шунингдек, 2026 йилда мамлакат иқтисодиёти 6,1 фоизга қисқариши прогноз қилинмоқда.

Трамп маъмурияти Эронга санкцияларни четлаб ўтишда ёрдам бераётган давлатлар, компаниялар, банклар ва бошқа ташкилотларга қарши иқтисодий чекловларни кенгайтиришни ҳам кўзламоқда.

Жонатан Шроден бу жараённи Эронга қарши курашнинг «учинчи босқичи» деб баҳолаган. Унинг фикрича, иқтисодий ва молиявий қарама-қаршиликда АҚШнинг имкониятлари анча юқори ва Вашингтон узоқ муддатли босимга кўпроқ чидамли бўлиши мумкин.

Бироқ санкциялар кутилган натижани берадими, ҳозирча номаълум.

АҚШ Молия вазирлигида ишлаган санкциялар бўйича эксперт Керри Битсофф санкцияларнинг имкониятларини ортиқча баҳоламасликка чақирган. Унинг таъкидлашича, иқтисодий чекловларнинг ўзи ҳукуматни ағдариш учун етарли эмас.

Шу билан бирга, хабарларга кўра, Теҳронда янги оммавий норозилик намойишлари бошланишидан хавотир кучаймоқда. Агар иқтисодий вазият сабаб аҳоли яна кўчаларга чиқса, бу Вашингтоннинг янги босим стратегияси самара бераётганининг муҳим белгиси бўлиши мумкин.