Замонавий дунёда «бойўғли»лар — яъни, кеч ухлаб, кеч уйғонувчилар кўпинча носоғлом турмуш тарзи билан боғлиқ стереотипларга дуч келишади. Яқинда ўтказилган илмий кузатувлар эса бу борадаги қарашларни тубдан ўзгартириб юборди. Хўш, кеч ухлаш юрагимиз учун ҳақиқатан ҳам хавфлими ёки гап фақат турмуш тарзидами?

Тадқиқотлар шуни кўрсатдики, «бойўғли»лар гуруҳига мансуб инсонлар орасида юрак билан боғлиқ муаммолар нисбатан кўпроқ учрайди. Бироқ, бу ерда асосий савол туғилади: муаммо биологик соатнинг кеч сурилишидами ёки бу соатни бошқарувчи одатларда?

Янги таҳлиллар шуни исботладики, «бойўғли»лар орасида юрак саломатлигига салбий таъсир кўрсатадиган одатлар — нотўғри овқатланиш, уйқусизлик, камҳаракатлилик ва зарарли одатларга мойиллик юқорироқ бўлади. Бироқ энг муҳим кашфиёт шундаки, агар ушбу омиллар — яъни турмуш тарзининг сифати ҳисобга олинса, тунги «бойўғли» бўлишнинг ўзи юрак-қон томир хавфига деярли бевосита таъсир қилмаслиги аён бўлди. Оддий қилиб айтганда, кеч ухлашнинг ўзи эмас, балки уйқудан кейинги ёки ундан олдинги зарарли одатлар инсон саломатлигини заифлаштиради.

Инсон организми ўз циркад ритмларига эга. Муаммо шундаки, жамиятнинг ижтимоий ритми (иш соатлари, дарслар ва хизматлар) кўпроқ одатий турмуш тарзи билан яшайдиган инсонларнинг биологик соатига мослаштирилган. Бу эса «бойўғли»ларни мажбурий тарзда номунтазам уйқу режимига ўтишга мажбур қилади.

Мутахассисларнинг фикрича, юрак саломатлигини асраш учун қуйидагиларга эътибор қаратиш муҳим:

1. Сифатли уйқу: Уйқунинг давомийлиги ва унинг мунтазамлиги уйқуга ётиш соатидан муҳимроқ;

2. Овқатланиш тартиби: Кечки овқат учун енгил ва фойдали маҳсулотларни танлаш;

3. Жисмоний фаоллик: Куннинг қайси қисмида бўлишидан қатъи назар, мунтазам машқлар;

Кеч ухлаш — бу касаллик эмас, балки хронотипдир. Юрак-қон томир тизими саломатлиги тунги соатларга эмас, балки кундузги ва тунги фаолиятингиз давомидаги танловларингизга боғлиқ. Ўзингизнинг табиий ритмингизни тингланг, аммо саломатлик учун керакли бўлган асосий қоидаларни унутманг.