Жорий йил 20 сентябр куни Германиянинг икки ҳудуди — Мекленбург-Олд Померания ва Берлинда маҳаллий қонунчилик идораси (ландтаг) сайлови бўлиб ўтди. Мамлакат канцлери, Христиан-демократик иттифоқ (ХДИ) етакчиси Фридрих Мерц мазкур икки ҳудуддаги сайлов натижасини «фалокат» деб атади.

Фридрих Мерц раҳбарлигидаги ХДИ Мекленбург-Олд Помераниядаги сайловда бор-йўғи 4,9 фоиз овоз йиққан. Ландтагга ўтишнинг минимал чегараси эса 5 фоизни ташкил этади. Радикал қарашлари билан танилган «Германия учун муқобил» (Alternative für Deutschland, AfD) партияси 38,2 овоз билан ғалаба қозонган.

Берлиндаги сайловда эса 25,7 фоиз электорат ишончига сазовор бўлган Сўллар партиясининг қўли баланд келди. ХДИ 18,8 овоз билан иккинчи ўринни эгаллади. Сўллар партияси вакили, асли турк миллатига мансуб Элиф Эралп Берлин бургомистри лавозимини эгаллаш имконига эга бўлди. Аммо «Германия учун муқобил» партияси ҳам, Сўллар ҳам бошқарувни шакллантириш учун рақиб партиялар билан тил топишиши талаб этилади.

Мекленбург-Олд Померания ва Берлиндаги сайлов якуни канцлер Фридрих Мерцнинг рейтинги тобора тушиб бораётганидан далолат беради. Гап шундаки, жорий йил 6 сентябр куни Саксония-Анхалт федерал ерида бўлиб ўтган сайловда ҳам ўта ўнг қанотга мансуб «Германия учун муқобил» партияси электоратнинг 43,8 фоиз овозини ва маҳаллий парламентдаги 83 та ўриндан 39 тасини олишга муваффақ бўлган эди. ХДИ эса атиги 17,2 фоиз овоз йиққан.

Ушбу сиёсий мағлубиятлар фонида Фридрих Мерц канцлерликни муддатдан олдин тарк этиши ҳақида хабарлар тарқалди. Мерц ҳозирча ҳукуматни бошқаришда давом этишини маълум қилган. Аммо мухолиф партиялар вакиллари мамлакат ўзгаришларни талаб этаётгани, бинобарин, Мерц ҳам лавозимдан кетиши кераклигини айтмоқда. Жумладан, «Германия учун муқобил» партияси ҳамраиси Тино Хрупалла Германиянинг «оёғини осмондан қилиш» ниятини очиқ баён қилган.

Нацистлар партияси сабаб Иккинчи жаҳон урушининг бошланиши ва миллионлаб инсоннинг ўлдирилишига сабабчи бўлган Германияда миллатчилик ўта нозик масала саналади. «Сутдан оғзи куйган қатиқни ҳам пуфлаб ичади» деганларидек, немислар миллатчилик ҳаракатларига нисбатан ўта эҳтиёткор муносабатда бўлади. Аммо шундай эҳтиёткорлик муҳитида ҳам миллатчилик, ирқчилик ва аксилислом руҳидаги сиёсий дастурни илгари сураётган «Германия учун муқобил» партиясининг мавқеи ошиб бораётгани ўта хатарли тенденция деб баҳоланмоқда.

Маълумот ўрнида: 2025 йил май ойида Германиянинг Конституцияни муҳофаза этиш бўйича федерал идораси (BfV) «Германия учун муқобил» партиясини экстремистик тузилма деб эълон қилган эди.