60 yoshdan so‘ng charchoq o‘tib ketadi.

Tadqiqotdan maqsad — uzoq muddatli fazoviy missiyalarda vaznsizlik va yotoq rejimining organizmga ta’sirini o‘rganishdir.

Ya’ni koronavirusdan keyingi kognitiv muammolar shunchaki vaqtinchalik holat emas, balki miyadagi chuqur biologik jarayonlar bilan bog‘liq bo‘lib chiqdi.

Ko‘p pul va murakkab infratuzilma kerak.

Tadqiqotda uch yoshdan olti yoshgacha 202 nafar bola va ularning ota-onalari ishtirok etdi.

Klinik tadqiqotlar tibbiy jihozning xavfsizlik darajasiga ko‘ra kamida 20 nafar klinik tadqiqot sub’yekti jalb etilgan holda o‘tkaziladi.

1923 yil yozida jahon arxeologiyasi tarixida olamshumul yangilik sodir bo‘ldi.

Sun’iy intellekt yuzni taniydi, ob’yektni ajratadi, matn yozadi. Ammo odamlar o‘rtasidagi nozik ishora, harakat va niyatlarni anglash masalasida u hali ham insondan ortda. Yangi tadqiqotlar shuni ko‘rsatmoqdaki, harakatdagi ijtimoiy sahnalarni talqin qilishda odamlar hozirgi SI modellaridan ancha ustun.

Ya’ni tadqiqot natijalariga ko‘ra, miyadagi asosiy tuzilmaviy o‘zgarishlar quyidagi yosh chegaralarida ro‘y beradi...

Asr o‘rtalaridan sayyoramizda muzliklarning yoppasiga yo‘qolish davri boshlanishi mumkin.

Stenford universiteti tadqiqotiga ko‘ra, gaz plitalari xavfli zarralarni avtomobilga qaraganda 100 baravar ko‘p chiqaradi.

Tengsizlikni qisqartirish nafaqat adolat masalasi, balki iqtisodiyot barqarorligi uchun ham zarur.

Miya modeli 86 ta o‘zaro bog‘liq sohani qamrab olgan bo‘lib, dunyodagi eng kuchli Fugaku superkompyuterida ishlaydi.

Miya rivojlanishning beshta asosiy bosqichidan o‘tadi.

Karnegi fan instituti olimlari sun’iy intellekt vositasida qadimgi jinslarni geokimyoviy tahlil qilish orqali shunday xulosaga kelishdi.

Dikin universiteti chat-botning ishonchliligini savol ostiga qo‘ydi.

Xavf-xatar deganda xayolingizga birinchi navbatda nimalar keladi?

Dunyoda chapaqaylar ko‘pchilikni tashkil qiladigan bironta millat yo madaniyat yo‘q.

Mamlakat shaharlari birinchi marta dunyoning eng yirik ilmiy-tadqiqot markazlari o‘ntaligidagi o‘rinlarning yarmidan ko‘pini egalladi.

Shahar Movarounnahr diyori, keng ma’noda Markaziy Osiyo va unga yondosh boshqa hududlarga islomning kirib kelishi va milodiy IX–XII asrlar Uyg‘onish davrini anglashimizda alohida o‘ringa ega hisoblanadi.

Britaniyalik tadqiqotchilar tish emalini qayta tiklay oladigan yangi preparat – gelni ishlab chiqishdi. Bu haqda Nature Communications jurnalida chop etilgan maqolada ma’lum qilinadi.

Shahar joylarida uzoq umr ko‘ruvchilar soni qishloqlarga qaraganda ko‘pchilikni tashkil etadi (shaharda – 56,5 foiz, qishloqda – 43,5 foiz). Uzoq umr ko‘ruvchilarning uchdan ikki qismini (66,3 foiz) ayollar, qolgan 34,6 foizini erkaklar tashkil etadi.

Insoniyat duch kelgan eng jiddiy ekologik yo‘qotishlardan biri.

Darhaqiqat, tadqiqot davrida tashkilotchi va faol bo‘lgan ishtirokchilarda o‘lim xavfi 21% ga kam bo‘lgan.

Yadro va mantiya chegarasidagi darz kattaligi o‘n santimetrga yetishi mumkin.

Bu tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, sigirlarga chizilgan oq chiziqlar bo‘yalmagan jonivorlarga qaraganda 50 foizga kamroq chivinlarga talanadi.

Bolaligida IQ darajasi o‘lchangan, o‘rta yoshda xuddi shu testdan yana o‘tgan va qon namunalari olingan 300 ga yaqin ishtirokchi ma’lumotlari tahlil qilindi.

Ushbu ish avvalgi tadqiqotlarning aksini ko‘rsatmoqda.

Joriy yilning iyul oyida, uy-joy oldi-sotdi shartnomalari soni 26 mingtadan oshib, iyun oyiga nisbatan 25 foizga ko‘pdir. Bu so‘nggi davrlarda kuzatilgan eng yirik oylik o‘sish ko‘rsatkichlaridan biri hisoblanadi.

So‘nggi isbot dengiz tubidan chiqdi.

Kanadaning Vaterloo universiteti 20 nafar uchuvchi (10 erkak va 10 ayol) bilan tajriba o‘tkazdi.

Filodendron va mandarin yaxshi natija berdi.

Ayollar salomatligini o‘rganish bo‘yicha o‘tkazilgan yirik tadqiqot natijalari e’lon qilindi.

Dunyoda o‘rtacha umr ko‘rish uzoqligi eng yuqori mamlakat — Yaponiya, holbuki, yaponlar kam uxlashadi.

Texnologiya qo‘llangan 18 yoshli bemor yigit juda kam uchraydigan immun buzilishi — surunkali granulyomatoz kasalligiga chalingan edi.

«Qizil sayyora» tepaliklaridagi sirli qora va oq chiziqlarni olimlar qariyb yarim asrdan buyon suv oqimidan qolgan izlar deb taxmin qilib kelishgan.

Bel aylanasi va bo‘y nisbati an’anaviy tana vazni indeksiga qaraganda yurak yetishmovchiligi rivojlanishi xavfini aniqlashda samaraliroqdir.

Ogayo shtati universiteti olimlari achchiq qalampirning ta’sirini kamaytiruvchi uchta tabiiy birikmani topishdi.

90-yillar retsessiyasi, 2008-yil iqtisodiy inqirozi, kovid, rekord inflyasiya, kamiga erka Z avlodni boqish va tarbiyalash shularning chekiga tushgan.

Qora choy, rezavorlar, sitrus mevalari va olma sog‘lom qarishning kaliti bo‘lishi mumkin. Buni Avstraliya, Irlandiya va AQSh olimlarining keng ko‘lamli tadqiqoti ko‘rsatdi.

Mingdan ortiq yirik kompaniyalar rahbarlari (SEO)ni o‘rgangan olimlar qiziq faktga duch kelishdi.

«Childlight Global Child Safety Institute» tomonidan 2024-yili e’lon qilingan ma’lumotga ko‘ra, butun dunyo bo‘ylab 300 milliondan ortiq bola onlayn jinsiy zo‘ravonlik va ekspluatatsiya qurboni bo‘lgan. Bu raqam favqulodda holat darajasida bo‘lib, global xavfsizlik, raqamli texnologiyalar va bolalarni himoya qilishda jiddiy xavf mavjudligini ko‘rsatadi.

Tengdoshlariga qaraganda ertaroq yotib, ko‘proq uxlaydigan o‘smirlar aqliy jihatdan hushyor bo‘lib, kognitiv testlarda yaxshi natijalarga erishadilar.

Ftalatlar oziq-ovqat mahsulotlarining plastmassa qadoqlarida, kosmetika (shampun va tirnoq loki), maishiy kimyo (plastmassa buyumlar va yuvish vositalari kabilar) va tibbiyot mahsulotlari tarkibida mavjud.

Darem universiteti (Buyuk Britaniya) olimlari buni o‘rganishdi.

Nature Geoscience jurnalida e’lon qilingan tadqiqotga ko‘ra, kislorodning yo‘q bo‘lib ketishi tufayli Yer milliard yildan keyin – (1 000 002 021 yilda) yashash uchun imkonsiz bo‘lib qoladi. NASA va Yaponiyaning Toxo universiteti olimlari shunday xulosaga kelishdi.

So‘nggi 5 yilda yalpi mahsulotning o‘rtacha yillik o‘sish sur’ati 103,5 foizni tashkil etdi.

Olimlar sakrovchi kenguru jumbog‘ini yechish uchun uning yaqin qarindoshi harakatlanishini kuzatishdi.

Sayyoramiz aholisining juda katta qismi toza havodan nafas olmayapti.

Britaniyalik olimlar saraton xastaligiga moyillik sabablarini o‘rganishda jiddiy qadam tashlab, o‘smalar shakllanishining ilgari ma’lum bo‘lmagan omillarini aniqlashdi.

Obyekt nafaqat tinchlik maqsadlariga, balki yangi avlod yadroviy qurolini yaratishga ham xizmat qilishi mumkin.

Tadqiqotda 110 mingdan ziyod odam qatnashdi, ma’lumotlar uzoq davom etgan yettita kuzatuv tadqiqotidan olindi.

Amerika Qo‘shma Shtatlaridagi nufuzli «Archaeology» jurnalining joriy yil yanvar sonida O‘zbekiston-Amerika qo‘shma arxeologik ekspeditsiyasining Buxoro viloyatida olib borilgan tadqiqotlariga bag‘ishlangan maqola chop etildi.

Chin yurti fan va tadqiqotlarni moliyalashtirishda dunyoda ikkinchi o‘rinni egallab turibdi.

Sanoqli mamlakatlarda imkon bor.

Tadqiqotda 12 nafar sog‘lom ko‘ngilli (5 ayol, 7 erkak) qatnashdi, ular bir hafta davomida faqat suv ichishdi.

Tadqiqot natijalari Frontiers in Nutrition jurnalida e’lon qilindi.

Osakadagi Kitano shifoxonasining Tibbiyot tadqiqotlari instituti to‘kilgan tishlar o‘rnida yangilari o‘sishini ta’minlovchi vosita ishlab chiqdi.

Qishloq xo‘jaligi va bioenergetik o‘simliklar sohasida hosildorlikni oshirishda muhim omilga aylanishi mumkin.

AQSh Kongressi Vakillar palatasining COVID-19 bo‘yicha qo‘mitasi ikki yillik o‘rganishlardan so‘ng yakuniy hisobotini berdi.

Mutaxassislar so‘nggi 65 yildagi isssiqlik to‘lqinlarini o‘rganib, ekstremal issiqlik o‘rtacha mavsumiy haroratlarga solishtirganda kuchliroq namoyon bo‘layotgan mintaqalarni belgilashdi.

Ilgari mutaxassislar kechki ovqatning salbiy natijasi vazn ortishi deb hisoblashgan. Bu – odamlar kechalari ko‘proq noto‘g‘ri ovatlarni tanlashga moyilligi, masalan, ko‘proq qayta ishlangan ovqatlarni iste’mol qilishlari bilan bog‘liq edi. Biroq, yangi tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, kech ovqatlanish nafaqat vaznga ta’sir qiladi, balki yuqoridagi xastaliklarni ham keltirib chiqaradi.

Yapon tadqiqotchilari bemorda alsgeymer, xotira yo‘qolishi kasalligining rivojlanish xavfini aniqlash uchun bir necha oddiy savollardan foydalanadigan usulni ishlab chiqdi.  

Olimlarning aniqlashicha, kofein dofaminni bosish xususiyatiga ega.

Yigirma yillik ma’lumotlar tahlil qilindi.

Shveysariya olimlari insoniyat tarixidagi buyuk kashfiyotga bir qadam turishibdi — bu uddalansa Eynshteyn nazariyasi yo‘qqa chiqadi.

Agar qarg‘alar sizga tajovuzkorona qichqirsa yoki hatto sizga hujum qilsa, o‘zingizdan so‘rang: bu aqlli qushlarni qachondir xafa qilganmisiz?

Sigareta chekish haftalik ish vaqtining o‘rtacha ikki soatidan ko‘prog‘ini, yiliga 92 soatini «o‘g‘irlaydi».

Jahon qashshoqlarining yarmidan ko‘pi — 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar.

Dozasidan qat’i nazar, D vitaminli qo‘shimchalar yurak-qon tomir salomatligi bo‘yicha bironta ko‘rsatkichni yaxshilashga xizmat qilmagan.

Olimlar 500 ming nafar britaniyalik haqida ma’lumot saqlanuvchi Britaniya biobanki ma’lumotlarini tahlil qilishdi.

Yapon olimlari genetik-populyasiya tadqiqoti natijasida shunday xulosaga kelishdi.

Ilm-fanning insoniyatga foydasi haqida umumiy tushunchamiz mavjud, ya’ni u foyda keltiradi. Ana shu ilm-fandan oddiy odamlar qanday foyda topadi? Menimcha bu haqda bizda ilmiy-tadqiqot ishlari qilinmagan yoki izlasam ham topolmadim.

Oklend texnologiya universiteti hamda Vashington universiteti qoshidagi Salomatlik ko‘rsatkichlari va baholash instituti tadqiqotchilari jahonda insultga chalinish holatlari oshganini qayd etishdi.

Tadqiqotda 9 yoshdan 17 yoshgacha bo‘lgan 150 nafar o‘smir qatnashdi.

Oz qoldi — ilk trillioner bilan 2027-yildayoq tanishamiz.

Kartoshka ko‘pincha foydali oziq-ovqatlar ro‘yxatiga kiritilmaydi. Ammo norvegiyalik olimlar o‘tkazgan tadqiqot buning aksini ko‘rsatmoqda.

Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim o‘zgarishini o‘rganish universitetida («Green University») Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi, Shinjon ekologiya va geografiya instituti tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi bilan hamkorlikda Orol dengizi qurigan tubining ekologiyasi va atrof-muhitiga oid kompleks ilmiy ekspeditsiyaning ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.

Saratonga qarshi dori erta bosqichdagi Alsgeymer kasalligiga davo bo‘lishi mumkin.

Yer sutkalarining uzunligi Oyning joylashuvi bilan bog‘liq bo‘lgan.