Франция пойтахти Париж яқинидаги Кретей шаҳарчасида мактаб ўқувчилари ва ўқитувчилари моддий таъминотни ошириш талаби билан норозилик намойишига чиққанида бу акция умуммиллий ҳаракатга айланиб кетишини ҳеч ким билмас эди. 

17 сентябрь куни бошланган норозилик тўлқини қисқа муддатда бутун мамлакатни ўз домига тортди. Синфхоналар тўлиб-тошгани, ўқитувчи етишмаслиги, ўқув жиҳозлари тақчиллиги каби муаммолар сабаб Франция бўйлаб юқори синф ўқувчилари ва муаллимларнинг норозилик намойишлари авж олди. 

Айни пайтда мамлакатдаги юзлаб мактаблар қисман ёки тўлиқ ёпилган. Адлия вазири Жеральд Дарманенга кўра, намойишлар камида 735 та мактабга дахл этган. 

Дастлаб тинч намойиш шаклида бошланган акция кейинроқ зўравонликка айланиб кетди.

Франция ички ишлар вазирлиги тарқатган маълумотларга қараганда, ҳозирга қадар 5060 дан зиёд шахс ҳибсга олинган бўлиб, уларнинг 87 фоизини вояга етмаганлар ташкил этади.  

Намойишлар мобайнида 170 дан зиёд ўқувчи, таълим муассасаларининг 80 га яқин ходими ва 600 дан зиёд полициячи жабр кўрган. 

Мамлакат бўйлаб бир қатор мактаблар ёқиб юборилган, вайрон қилинган ёки шикастланган. 

Душанба куни Франция шимолидаги Ланс шаҳрида 15 ёшли ўсмир граната портлаши оқибатида мажруҳ бўлиб қолган. 

Франция инсон ҳуқуқлари лигаси полициячиларни қонун устуворлиги тамойилларидан чекинишда айблаган. 

Полициячиларнинг касаба уюшмаси (Alliance Police Nationale) вакили Станислас Годон эса тартиб посбонлари хавфсизликни таъминлаш билан машғул эканини айтган. 

Намойишлар ортидан жамоатчилик ҳукуматдан таълимда ислоҳотлар қилиш ва кўп сонли ўқувчилар талабини бажаришни талаб қилмоқда. 

Якшанба куни бош вазир Себастьен Лекорню ҳукуматнинг беш бандлик ҳаракатлар режасини тақдим этди. Унда ҳудудий маъмуриятлар билан ҳамкорликда мактабларнинг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш кўзда тутилган. 

Ўта сўл партиялар намойишларни қўллаб-қувватламоқда. Жумладан, «Бўйсунмас Франция» партияси раҳбари Жан-Люк Меланшон ёшлар ушбу вазиятдан бошини тик тутган ҳолда чиқиши кераклигини таъкидлаган. 

Айни чоқда, танқидчилар «Бўйсунмас Франция» каби партиялар намойишлардан ўз сиёсий мақсадида фойдаланаётгани ҳақида бонг урмоқда.

Мактаб ва олий ўқув юртлари ходимлари миллий касаба уюшмаси президенти Жан-Реми Жирар ҳам намойишларнинг сиёсийлаштирилишидан огоҳлантирган.  

Аввал хабар берганимиздек, 1 октябрь куни Париж, Нант ва Марсел шаҳарларида мактаб директорларига ҳужум ва мактабларга ўт қўйиш ҳолатлари қайд этилган. 

Ўсмирлар машина ва биноларга ўт қўйиб, педагогларни калтаклаётгани кучли хавотирга сабаб бўлмоқда.