«Мен омадсизман, ишим ҳеч ўнгидан келмайди. Пул топишни билмайман, уддабурон эмасман. Қани эди бойиб кетсам...» Орамизда шундай дейдиган одамлар оз эмас. Хўш, улар чиндан ҳам чорасизми? Балки тақдир бу одамларни сийлашни унутиб қўйгандир?

Мавзу менга яқин, чунки амалиётимда кўплаб ота-оналар билан ишлайман ва бу масала кўпчилик учун табиий кўринади, аммо ҳеч ким унинг психологик оқибатлари ҳақида ўйламайди.

Кўпчилик атрофда тажовузкорлик кўпайгани, одамлар сабрсиз, жиззаки ва қўпол бўлиб бораётганидан нолийди. Катта эҳтимол билан, сиз ҳам шу фикрдасиз. Эрталабки тирбандликларда, жамоат транспортида, кўча-кўйда жанжаллашаётган одамларга тез-тез кўзимиз тушади. Ижтимоий тармоқларда ҳам ўқитувчи ўқувчини, эр-хотинни, аёл эрнинг жазманини калтаклаган... Бизни қуюшқондан нима чиқаряпти?

Барчамизнинг хонадонимизда шундай бир кичик жой бор, масалан, шкаф бурчаги, стол тортмаси, балкон ёки кичик омборхона. Биз у ерни камдан-кам ҳолларда очамиз ва асосан «кун келиб керак бўлиб қолиши мумкин» бўлган нарсаларни яшириш учун фойдаланамиз. Аслида эса, булар воз кечиб, ташлаб юборишга кўзимиз қиймаётган кераксиз буюмлардир.

Сиз ҳам “йўқ” дея олмайдиганларданмисиз? Кўпчилик буни оддий мулойимлик деб ўйлайди. Аммо психологларнинг айтишича, доим ҳаммага қулай бўлиб яшаш инсонни ич-ичидан аста-секин кемира бошлайди.

Ваҳоланки, ўқишга кира олмаслик бахтсизлик эмас.

Ўзини тафтиш қилмаган инсон учун бошқа кишини ўзгартиришнинг мутлақо кераги йўқ.

Безовталик кўпинча нотўғри фикрлардан келиб чиқади. “Энг ёмони нима?” деб эмас, “Энг эҳтимолий натижа нима?” деб ўйланг. Бу – когнитив-кундалик терапиянинг асосий усулидир.

Айбдорлик ҳисси кўпайган сари фарзандли бўлиш имконияти ҳам камайиб боради. Гап шундаки, бундай одам ички норозилиги билан бирга Худога шукр қилмасдан, аксинча, «Қачон фарзанд берасан, берасанми ўзи?» дея уни койиган бўляпти...

Бундай контентни томоша қилганда мияда стресс гормонлари ошиб кетади, яъни кортизол ва адреналин.