«Men omadsizman, ishim hech o‘ngidan kelmaydi. Pul topishni bilmayman, uddaburon emasman. Qani edi boyib ketsam...» Oramizda shunday deydigan odamlar oz emas. Xo‘sh, ular chindan ham chorasizmi? Balki taqdir bu odamlarni siylashni unutib qo‘ygandir?

Mavzu menga yaqin, chunki amaliyotimda ko‘plab ota-onalar bilan ishlayman va bu masala ko‘pchilik uchun tabiiy ko‘rinadi, ammo hech kim uning psixologik oqibatlari haqida o‘ylamaydi.

Ko‘pchilik atrofda tajovuzkorlik ko‘paygani, odamlar sabrsiz, jizzaki va qo‘pol bo‘lib borayotganidan noliydi. Katta ehtimol bilan, siz ham shu fikrdasiz. Ertalabki tirbandliklarda, jamoat transportida, ko‘cha-ko‘yda janjallashayotgan odamlarga tez-tez ko‘zimiz tushadi. Ijtimoiy tarmoqlarda ham o‘qituvchi o‘quvchini, er-xotinni, ayol erning jazmanini kaltaklagan videolar odatiy holga aylangan. Nega hammamiz arzimagan sababni deb quyushqondan chiqadigan bo‘lib ketdik?

Barchamizning xonadonimizda shunday bir kichik joy bor, masalan, shkaf burchagi, stol tortmasi, balkon yoki kichik omborxona. Biz u yerni kamdan-kam hollarda ochamiz va asosan «kun kelib kerak bo‘lib qolishi mumkin» bo‘lgan narsalarni yashirish uchun foydalanamiz. Aslida esa, bular voz kechib, tashlab yuborishga ko‘zimiz qiymayotgan keraksiz buyumlardir.

Siz ham “yo‘q” deya olmaydiganlardanmisiz? Ko‘pchilik buni oddiy muloyimlik deb o‘ylaydi. Ammo psixologlarning aytishicha, doim hammaga qulay bo‘lib yashash — insonni ich-ichidan asta-sekin kemira boshlaydi. Nega ba’zi odamlar rad eta olmaydi? Bu odat qanday qilib ichki g‘azab va ruhiy charchoqqa aylanadi? Eng asosiysi — bundan qanday chiqish mumkin? Quyidagi maqolada aynan shu haqda.

Vaholanki, o‘qishga kira olmaslik baxtsizlik emas.

O‘zini taftish qilmagan inson uchun boshqa kishini o‘zgartirishning mutlaqo keragi yo‘q.

Bezovtalik ko‘pincha noto‘g‘ri fikrlardan kelib chiqadi. “Eng yomoni nima?” deb emas, “Eng ehtimoliy natija nima?” deb o‘ylang. Bu – kognitiv-kundalik terapiyaning asosiy usulidir.

Aybdorlik hissi ko‘paygan sari farzandli bo‘lish imkoniyati ham kamayib boradi. Gap shundaki, bunday odam ichki noroziligi bilan birga Xudoga shukr qilmasdan, aksincha, «Qachon farzand berasan, berasanmi o‘zi?» deya uni koyigan bo‘lyapti...

Bunday kontentni tomosha qilganda miyada stress gormonlari oshib ketadi, ya’ni kortizol va adrenalin.