«Pul tugab qoladi, dunyo xavfli...» yoxud ziqnalikni bartaraf etuvchi 11 qoida
Ilmiy tadqiqotlarga ko‘ra, har qanday psixologik muammoni hal qilish uni tan olishdan boshlanadi. Ziqnalikning ildizi ko‘pincha bolalikdagi moddiy yetishmovchiliklar yoki oiladagi pul bilan bog‘liq stresslarga borib taqaladi. O‘zingizga savol bering: «Men pul yo‘qotishdan qo‘rqyapmanmi yoki pulsiz qolsam qadrsizlanib qolishdanmi?»
Xafa bo‘lganlar... bu – dahshat!
Xafa bo‘lish, ranjish yaxshi emas. To‘g‘ri, kimdir sizga qo‘pol-qo‘rs gapirishi, haqorat qilishi mumkin. Hamma gap esa ko‘ngilga olmaslikda!
Omadsizlik ortidagi... ulkan omad
«Men omadsizman, ishim hech o‘ngidan kelmaydi. Pul topishni bilmayman, uddaburon emasman. Qani edi boyib ketsam...» Oramizda shunday deydigan odamlar oz emas. Xo‘sh, ular chindan ham chorasizmi? Balki taqdir bu odamlarni siylashni unutib qo‘ygandir?
Internetga farzandingizning suratini joylash uchun undan ruxsat so‘raysizmi?..
Mavzu menga yaqin, chunki amaliyotimda ko‘plab ota-onalar bilan ishlayman va bu masala ko‘pchilik uchun tabiiy ko‘rinadi, ammo hech kim uning psixologik oqibatlari haqida o‘ylamaydi.
«Heyt»dan oilaviy zo‘ravonlikkacha: agressiya qanday tarqaladi?
Ko‘pchilik atrofda tajovuzkorlik ko‘paygani, odamlar sabrsiz, jizzaki va qo‘pol bo‘lib borayotganidan noliydi. Katta ehtimol bilan, siz ham shu fikrdasiz. Ertalabki tirbandliklarda, jamoat transportida, ko‘cha-ko‘yda janjallashayotgan odamlarga tez-tez ko‘zimiz tushadi. Ijtimoiy tarmoqlarda ham o‘qituvchi o‘quvchini, er-xotinni, ayol erning jazmanini kaltaklagan videolar odatiy holga aylangan. Nega hammamiz arzimagan sababni deb quyushqondan chiqadigan bo‘lib ketdik?
Eski buyumlar asirligidan qanday qutulish mumkin?
Barchamizning xonadonimizda shunday bir kichik joy bor, masalan, shkaf burchagi, stol tortmasi, balkon yoki kichik omborxona. Biz u yerni kamdan-kam hollarda ochamiz va asosan «kun kelib kerak bo‘lib qolishi mumkin» bo‘lgan narsalarni yashirish uchun foydalanamiz. Aslida esa, bular voz kechib, tashlab yuborishga ko‘zimiz qiymayotgan keraksiz buyumlardir.
Yo‘q deyolmaslik — eng xavfli odat!
Siz ham “yo‘q” deya olmaydiganlardanmisiz? Ko‘pchilik buni oddiy muloyimlik deb o‘ylaydi. Ammo psixologlarning aytishicha, doim hammaga qulay bo‘lib yashash — insonni ich-ichidan asta-sekin kemira boshlaydi. Nega ba’zi odamlar rad eta olmaydi? Bu odat qanday qilib ichki g‘azab va ruhiy charchoqqa aylanadi? Eng asosiysi — bundan qanday chiqish mumkin? Quyidagi maqolada aynan shu haqda.
Orzu qilishga qo‘rqadigan yigitga maslahatlar
Vaholanki, o‘qishga kira olmaslik baxtsizlik emas.
Er-xotin janjalining sababi nimada?
O‘zini taftish qilmagan inson uchun boshqa kishini o‘zgartirishning mutlaqo keragi yo‘q.
Bezovtalikni qanday bartaraf etish mumkin?
Bezovtalik ko‘pincha noto‘g‘ri fikrlardan kelib chiqadi. “Eng yomoni nima?” deb emas, “Eng ehtimoliy natija nima?” deb o‘ylang. Bu – kognitiv-kundalik terapiyaning asosiy usulidir.
Bola asrab olmoqchi bo‘lgan ayol qo‘rqyapti. Ruhshunos nima deydi?
Aybdorlik hissi ko‘paygan sari farzandli bo‘lish imkoniyati ham kamayib boradi. Gap shundaki, bunday odam ichki noroziligi bilan birga Xudoga shukr qilmasdan, aksincha, «Qachon farzand berasan, berasanmi o‘zi?» deya uni koyigan bo‘lyapti...
Psixolog ogohlantiradi: Jeffri Epshteyn fayllarini ko‘rish ruhiy salomatlikka jiddiy xavf
Bunday kontentni tomosha qilganda miyada stress gormonlari oshib ketadi, ya’ni kortizol va adrenalin.
Xato qiling, yiqiling, ammo turish uchun kuch toping
Maqsad sari intilishda albatta qiyinchiliklar bo‘ladi, buning ustiga ikki-uch marta qoqilishlar bor. Pessimistlar shundan qo‘rqib, ishning salbiy tomonini o‘ylayveradi va... harakatsizlikni afzal ko‘radi. Yoki toshqin daryodan oqib, ummonga tushishi kerak bo‘lsa, ummonni orzu qiladi-yu, ammo toshqin daryodan o‘tishni istamaydi.
Fillerlarga qaramlik: yuz tanangizning bir qismi... ishlov beradigan buyum emas
“Men kimman” degan savolni “men qanday ko‘rinaman”, degan savol bilan almashtirib qo‘ymoqda.
Har doim qarz so‘raydigan odam rostdan ham kambag‘almi?
Har doim qarz so‘rab, nolib yashash o‘z hayoti uchun javobgarlikni zimmasiga olishni xohlamagan insonlarga xosdir.
Kouchlarga ko‘r-ko‘rona ergashish yoki “sehrli tayoq” sindromi...
Tanqidiy fikrlaydigan odam muvaffaqiyat bu — tizimli mehnat, xatolar va vaqt mahsuli ekanini biladi. Tafakkuri oqsagan odam esa sabab-oqibat qonunlarini inkor qiladi. U tez, oson va og‘riqsiz yo‘lni qidiradi. Kouchlar aynan shu “tezkor natija” illyuziyasini sotadilar.
Eshitilmagan dard yoki qarg‘ish toshni yoradimi?
Bugungi aytmoqchi bo‘lganimiz qarg‘ishning kuchi haqida emas... unga boshqa tomondan qarash, aytaylik qarg‘ayotgan odam nima yo‘qotadiyu nima topadi? Yo‘q bu maqola qarg‘ish noto‘g‘ri bo‘lsa o‘ziga qaytishi yoki yaqiniga “urishi” haqida ham emas...
Psixolog: «Chang miya faoliyatiga ham ta’sir ko‘rsatadi...»
Psixolog sifatida shuni aytishim mumkin: bu masala shunchaki yo‘tal, allergiya va o‘pka kasalliklari muammosi emas. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadaki, biz har kuni nafas olayotgan eng mayda chang zarralari miyamizga kirib borishgacha qodir.
Siz nimadan qo‘rqasiz?
Xavf-xatar deganda xayolingizga birinchi navbatda nimalar keladi?
Uchinchi ko‘z ochilsa, nimalar bo‘ladi yoxud kasal kelin qilgan ovqatni nega yeb bo‘lmaydi?
Oxirgi paytlarda uchinchi ko‘zni ochishga qiziquvchilar ko‘payib ketdi. Hatto falon so‘m to‘lov qilsangiz, uchinchi ko‘zingizni ochib beraman, deyotganlar ham yo‘q emas. Aslida bu qanchalik to‘g‘ri? Hammadan hafa inson ruhan tayyor bo‘lmasdan turib uchinchi ko‘zni ochtirsa, nimalar bo‘ladi?
