Bunday kontentni tomosha qilganda miyada stress gormonlari oshib ketadi, ya’ni kortizol va adrenalin.

Maqsad sari intilishda albatta qiyinchiliklar bo‘ladi, buning ustiga ikki-uch marta qoqilishlar bor. Pessimistlar shundan qo‘rqib, ishning salbiy tomonini o‘ylayveradi va... harakatsizlikni afzal ko‘radi. Yoki toshqin daryodan oqib, ummonga tushishi kerak bo‘lsa, ummonni orzu qiladi-yu, ammo toshqin daryodan o‘tishni istamaydi.

“Men kimman” degan savolni “men qanday ko‘rinaman”, degan savol bilan almashtirib qo‘ymoqda.

Har doim qarz so‘rab, nolib yashash o‘z hayoti uchun javobgarlikni zimmasiga olishni xohlamagan insonlarga xosdir.

Tanqidiy fikrlaydigan odam muvaffaqiyat bu — tizimli mehnat, xatolar va vaqt mahsuli ekanini biladi. Tafakkuri oqsagan odam esa sabab-oqibat qonunlarini inkor qiladi. U tez, oson va og‘riqsiz yo‘lni qidiradi. Kouchlar aynan shu “tezkor natija” illyuziyasini sotadilar.

Bugungi aytmoqchi bo‘lganimiz qarg‘ishning kuchi haqida emas... unga boshqa tomondan qarash, aytaylik qarg‘ayotgan odam nima yo‘qotadiyu nima topadi? Yo‘q bu maqola qarg‘ish noto‘g‘ri bo‘lsa o‘ziga qaytishi yoki yaqiniga “urishi” haqida ham emas...

Psixolog sifatida shuni aytishim mumkin: bu masala shunchaki yo‘tal, allergiya va o‘pka kasalliklari muammosi emas. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadaki, biz har kuni nafas olayotgan eng mayda chang zarralari miyamizga kirib borishgacha qodir.

Xavf-xatar deganda xayolingizga birinchi navbatda nimalar keladi?

Oxirgi paytlarda uchinchi ko‘zni ochishga qiziquvchilar ko‘payib ketdi. Hatto falon so‘m to‘lov qilsangiz, uchinchi ko‘zingizni ochib beraman, deyotganlar ham yo‘q emas. Aslida bu qanchalik to‘g‘ri? Hammadan hafa inson ruhan tayyor bo‘lmasdan turib uchinchi ko‘zni ochtirsa, nimalar bo‘ladi?

Maqola qancha faxriy yorliq olganimda emas... yorliqlarsiz, muvaffaqiyatlarsiz yashash mumkinligi tajribasini ham his qilayotganimda.

Masalan ba’zilar «Men muvaffaqiyatsizman» degan fikr girdobidan chiqa olmaydi. Bu fikr uni rostdan ham omad sari qadam tashlashga qo‘ymaydi. Keyingi paytda shakllanayotgan qarashlarimizga xos yana bir necha fikrlar borki, bular ham to‘laqonli, xavotirsiz yashashimizga to‘sqinlik qilishi mumkin.

Dofamin – miyadagi mukofot, rag‘batlantirish tizimi uchun javobgar neyrotransmitter bo‘lib, u motivatsiya, baxt va lazzat hissini boshqaradi.

O‘sha keladigan kun ya’ni baxtli kelajak yorqin intizorlik holatiga tushiradigan qandaydir muhim voqea bilan boshlanishi kerak go‘yo. Shu bois ko‘pchilik, yorqin lahzalarni kutib, hozir, ayni damdagi zavqni unutib qo‘yishadi.

Bunday holatlarga jamoatchilikning jim turishi, befarqligi yolg‘onning ijtimoiy oqibatlaridan doimiy ko‘z yumishga olib keladi.

Sohibjamol «baxtli» bo‘ladi, lekin nimaning hisobiga? Nima uchun bunday syujetlar xavfli?

O‘z hayotini mazmunli deb hisoblaydigan odamlar, faqat qisqa muddatli baxtni qidiradiganlarga qaraganda chuqur qoniqishni his qilishlari mumkin.

Hozirgi kunda psixologga murojaat qilish ommalashib bormoqda. Bu albatta quvonarli hol, chunki insonlar o‘z ruhiy muammolariga e’tibor qaratishni boshlashdi.

Keyingi vaqtda ruhiyat mutaxassislariga bo‘lgan talab va ehtiyojlar keskin oshib boryapti. Nima uchun shunday?

Fikrlash filtridan foydalaning – har qanday ma’lumotni qabul qilishda tanqidiy yondashing. Manbani tekshiring – ma’lumot qayerdan kelgan? Uni kim tarqatdi? Rasmiy manbalarda ham shu ma’lumot bormi?

Tashqaridan qaraganda siz yolg‘iz emassiz, lekin bir vaqtning o‘zida yolg‘izsiz. Bu – zamonaviy hayotning paradoksi: biz hammamiz go‘yo bir-birimiz bilan juda bog‘langanmiz, lekin bir vaqtning o‘zida juda yolg‘izmiz.

Qizaloqning och qolib, bulochka o‘g‘irlashi bu – juda achinarli holat. Maktab bu – nafaqat ta’lim maskani, balki bolalarning xavfsizligi, sog‘lig‘i va farovonligi uchun ham javobgar joy.

Kunning shovqin-suronlari, tashvishlari va chopa-choplaridan so‘ng, kechki sokinlik bu – bizning ruhiy salomatligimiz uchun haqiqiy ne’mat.

Juda ko‘pchilik, balki deyarli barcha o‘tmishini sog‘inadi. Ya’ni nostalgiya o‘tmishni sog‘inish hissi hech kimga begona emas. Odatda bu his kutilmaganda keladi. Va har kimning ongida vaqt mashinasini ortga qaytarish uchun «kalit»lar mavjud.

Ko‘pincha «hayotning ma’nosi nimada?» degan savolni insonlar o‘ziga va boshqalarga beradi. Bu har birimizni o‘ylantiradigan muhim savol.

Bu g‘alati tuyg‘uni hamma biladi: yoshimizga yosh qo‘shilgan sari vaqt tez o‘tayotganga o‘xshaydi. Bolalikda yillar cheksiz o‘tayotgandek ko‘rinadi, ammo hozir oylar haftalardek uchib ketmoqda.

Bir tarafdan, bu juda kuchli motivatsiyalovchi ibora bo‘lib, odamlarga ishonchni tiklashga, kelajakka umid bilan qarashga yordam beradi. Lekin, boshqa tarafdan, bu ibora tafakkur xatolarga olib kelishi mumkin.

Uni qabul qilish kerak. Xatolarimizni, muvaffaqiyatsizliklarimizni, og‘riqli voqealarimizni tan olish bu – birinchi va eng muhim qadam. Bu degani, o‘tmishingizdan afsuslanish yoki o‘zingizni ayblash emas. Balki, sodir bo‘lgan voqealarni xolisona baholash, ulardan saboq olish degani.

Ijtimoiy tarmoqlarning salbiy ta’siri haqida ko‘p gapiriladi, lekin ularning ruhiy salomatlik uchun foydali tomonlarini ham e’tibordan chetda qoldirmaslik kerak. To‘g‘ri foydalanilganda, ijtimoiy tarmoqlar bizning hayotimizni yanada boyitishi va ruhiyatimizga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Doimiy ravishda boshqalarning «mukammal» hayotini ko‘rish kamchiliklarimizni yaqqolroq his qilishimizga va o‘zimizni boshqalar bilan solishtirib kamsitishimizga olib kelishi mumkin

Yetuklik  bu – yoshga qaraganda ancha chuqurroq ma’noga ega. U sizning atrofingizdagi dunyoni qanday idrok etishingiz va tushunishingiz bilan bog‘liq.

Juda ko‘p qiyinchiliklarni boshdan kechirgan odamlar ko‘pincha hamdard bo‘lishni biladilar. Ular sizdagi qalb og‘rig‘ini, qiyinchiligingizni his qilishlari, boshqalar g‘ayrioddiy narsalarni sezmasliklari mumkin bo‘lgan joyda jimgina yordam berishlari mumkin

Joriy yil 5-noyabrda qabul qilingan «Aholiga psixologik yordam ko‘rsatish to‘g‘risida»gi qonun bilan aholiga psixologik yordam ko‘rsatish sohasidagi munosabatlar tartibga solinadi.

Optimizm immunitetni kuchaytirish va kasalliklardan saqlanishga yordam beradi.

Yurtimizda, umuman o‘zbeklar ichida iqtidorli insonlar ko‘p. Ularning fikrlashini, dunyoga bo‘lgan munosabatini kuzatsangiz buni ilg‘ash qiyinmas. Lekin, ularning ko‘plari boshlagan ishlarini oxirigacha yetkazolmaydi yoki maqsadining oxirigacha bormaydi.

Ishdan so‘ng katta opam bilan 10 ming qadamdan 20 ming qadamgacha yuradigan odatimiz bor. Yurganda ham biz ikkovimiz bir tez, bir sekin yurib, atrofni tomosha qilib ketamiz.

Hayot bir tekis emasligini aytmasam ham o‘zingiz yaxshi bilasiz, boshqalarni bilmadimku, ammo bizning qahramonimiz kunlardan bir kuni doimiy ravishdagi o‘zi bilan o‘zi kurashishdan charchab, nimadir qilmasa bo‘lmasligini anglab yetdi.

Ba’zilar uchun baxt – bu pul va moddiy farovonlik, boshqalar uchun bu oila, orzu qilingan ish va sayohat. Hech o‘ylab ko‘rganmisiz, baxt tashqi omillarga bog‘liq emas va shunchaki hammaning tanlovi bo‘lishi mumkin?  

O‘rta yosh inqirozi — quruq gap emas.

Odamlar doimo baxtning siri nimada ekanligini tushunishga harakat qilishgan. Va nima uchun kimdir eng qiyin paytlarda ham hayotdan zavqlanadi. Boshqalar esa azob chekishadi, garchi hamma narsa bor va mukammal bo‘lib tuyulsa ham – oila, uy-joy, mashina ...

Ilmiy tadqiqotlar yuksak intellekt belgilari haqidagi tushunchamizga yangiliklar kiritmoqda.

«Singan oynalar» nazariyasi haqida.

Prezidentning bu boradagi tegishli qarori loyihasi muhokamaga qo‘yildi.

“Siz quyidagi qoidaga amal qilishingiz kerak-men maqsadni ko‘raman, o‘zimga ishonaman, to‘siqlarni sezmayman”.

Ayrim vaqtlar, biror bir davraga kirganingizda asabiylashib, o‘zingizni xotirjam tuta olmayotgandek tuyiladimi? Yuragingiz tez uradi, gohida terlaysiz va garchi bunday bo‘lmasa ham barcha ko‘zlar sizda ekanligini his qilasiz. Bunday hollarda siz o‘zingizni ongli ravishda sezmasligingiz mumkin.

Hatto kishi kulmayotgan, neytral-xotirjam holatda bo‘lsa ham uning yuz-ko‘zidan farovon va saodatli umr kechirayotgani shundoqqina sezilib turarkan.

Ilk marta maktabga borayotgan bolaning ota-onasi qanday xatolarga yo‘l qo‘ymasligi kerak? Keling, bugun shu haqda gaplashamiz.

Ko‘nglimga qil ham sig‘maydi, hamma joy juda qorong‘u. Yuragim besaranjom, qo‘rquv, tahlika holu jonimga qo‘ymaydi. Yashagim kelmaydi. Ammo bu xayol meniki emasligini bilaman. Chunki inson yashashni istashi kerak.

Xalq ta’limi vazirligi «Maktablarda zo‘ravonlikning oldini olish va ijobiy psixologiyani o‘qitish metodikasi» loyihasini amalga oshirishni boshladi.

«Lifehacker.ru» yillar o‘tib pushaymon qilishingiz mumkin bo‘lgan 12 ta xatoni o‘rgandi. Bu ma’lumotlar har birimizga asqotishi mumkin. Siz nimani noto‘g‘ri qilayotganingizni bilib oling va yoshlikning xatosini kech bo‘lmasdan tuzating.